ABD Kongre üyeleri Brad Schneider ve Gus Bilirakis liderliğindeki iki partili temsilciler grubu, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC) CEO’su Ben Black’e ortak bir mektup gönderdi.
Kathimerini’nin haberine göre vekiller, Doğu Akdeniz’deki koordinasyon ve ortaklıkları güçlendirmek amacıyla Yunanistan ve Güney Kıbrıs elektrik şebekelerini birbirine bağlamayı hedefleyen Great Sea Interconnector (GSI) projesine öncelik verilmesini istedi.
Schneider ve Bilirakis, bölgenin Hindistan, Orta Doğu ve Avrupa arasında stratejik bir bağ olarak rolünü pekiştirmek amacıyla iki partinin de desteklediği “Doğu Akdeniz Geçit Yasası”nı (Eastern Mediterranean Gateway Act) Mayıs 2025’te sunmuştu. Söz konusu yasa tasarısı, Ocak ayında Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nden, Haziran ayında ise Senato Dış İlişkiler Komitesi’nden onay alarak geçti.
IMEC koridoru ve Çin alternatifi stratejisi
Mektupta, Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru’na (IMEC) dikkat çekilerek şu ifadelere yer verildi:
“Doğu Akdeniz, IMEC’e açılan bir kapı olarak hayati önemde bir rol oynayacaktır. Great Sea Interconnector (GSI) ise bu koridorun geliştirilmesinde kilit öneme sahip stratejik bir altyapı projesidir. Amerika Birleşik Devletleri’nin bu dönüşümün ortaklarımızı güçlendirmesini, enerji rotalarını çeşitlendirmesini, bölgesel entegrasyonu derinleştirmesini ve stratejik rakiplerin dominasyonundaki altyapılara şeffaf bir alternatif sunmasını sağlama konusunda net bir çıkarı bulunmaktadır.”
Temsilciler, Asya, Basra Körfezi ve Avrupa arasındaki bağlantıyı ve ekonomik entegrasyonu artırmayı hedefleyen IMEC projesinde Yunanistan’ın Avrupa’ya açılan ana kapı konumunda olduğunu vurguladı.
Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail elektrikte birleşiyor
Projenin bölgesel katkılarına değinen Kongre üyeleri “GSI projesi; Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail’in elektrik şebekelerini birbirine bağlayarak ABD’nin kilit ortaklarını stratejik açıdan hayati bir koridorda bir araya getirecek.
Bu proje, Kıbrıs’ın Avrupa elektrik iletim sisteminden izole edilmişliğine son verecek, İsrail’in arz güvenliğini pekiştirecek ve Avrupa ile Doğu Akdeniz arasında temiz, güvenilir ve çift yönlü enerji akışı için yeni bir platform oluşturacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Yunanistan ile Kıbrıs elektrik şebekelerini bağlama girişimi, geçtiğimiz hafta Fransız yatırım grubu Meridiam’ın GSI projesine çoğunluk hisseyle katılmasıyla yeni bir ivme kazandı. Söz konusu anlaşma, Atina’da Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’in katılımıyla imzalandı.
Fransa kalkanı ve Ege’de kritik sismik test
Söz konusu anlaşma, Miçotakis ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında Nisan ayında başlayan diplomatik temasların ardından geldi.
Yunan yetkililer, proje nedeniyle Türkiye ile yeni anlaşmazlıkların ortaya çıkması ihtimaline karşı Fransız katılımını bir güvence olarak görüyor.
Projenin bir sonraki büyük sınavının önümüzdeki aylarda verilmesi bekleniyor. Kiralık bir araştırma gemisinin Girit’in güneydoğusu ile Çoban ve Kerpe adalarının güneyindeki uluslararası sularda deniz tabanı incelemelerine yeniden başlayacağı bildirildi.
ABD’nin Doğu Akdeniz’de istikrar, güvenlik ve iş birliğini teşvik etme konusunda uzun süredir devam eden bir çıkarı olduğunu belirten Kongre üyeleri mektuplarını, “Sizleri bu projeye öncelik vermeye çağırıyor ve projenin tamamlanmasının önündeki jeopolitik zorlukları tartışmak üzere gizli bir brifing talep ediyoruz” sözleriyle tamamladı.
