İran, küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için ABD yönetimine altı şart sundu. İran devlet medyasında yayımlanan açıklamada, ABD’nin boğazdaki deniz trafiğinin normale dönmesini istiyorsa İran’a yönelik tutumunu değiştirmesi gerektiği belirtildi.
Talepler, açıklamanın yapıldığı sırada İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreterliği görevini yürüten Muhammed Bakır Zülkadir tarafından duyuruldu. Zülkadir daha sonra bu görevden ayrılarak İran’ın dini liderine siyasi danışman olarak atandı.
İran’ın öne sürdüğü altı koşul şöyle sıralandı:
- İran’a yönelik tehditlere son verilmesi
Washington’dan İran’ı tehdit eden açıklamalar yapmaması ve ülkenin dini ya da milli değerlerine hakaret etmemesi isteniyor. Tahran ayrıca benzer tehditlerin tekrarlanmayacağına ilişkin güvence talep ediyor.
- İran ve bölgedeki müttefiklerine yönelik saldırıların durdurulması
İran, yalnızca kendi topraklarına değil; Lübnan, Filistin, Yemen ve Irak’taki müttefiklerine karşı yürütülen askeri operasyonların da kalıcı olarak sona erdirilmesini istiyor.
- Deniz ablukasının kaldırılması ve Amerikan güçlerinin çekilmesi
Talepler arasında İran’a uygulandığı belirtilen deniz ablukasının kaldırılması ile ABD’nin İran çevresindeki deniz ve hava kuvvetlerini geri çekmesi de bulunuyor.
- Savaş zararlarının karşılanması
Tahran yönetimi, 2025’te yaşanan 12 günlük çatışma ile son savaş sırasında meydana gelen zararların eksiksiz biçimde tazmin edilmesini talep ediyor.
- Yaptırımların kaldırılması
İran, halkını hedef aldığını savunduğu ekonomik yaptırımların tamamen kaldırılmasını istiyor. Yaptırımların hafifletilmesi daha önceki görüşmelerde de gündeme gelmişti ancak Tahran bu kez konuyu doğrudan boğazın açılmasına bağlıyor.
- Dondurulan İran varlıklarının serbest bırakılması
Son koşul ise İran’a ait, yurt dışında bloke edilen veya el konulan varlıkların herhangi bir ön şart aranmadan iade edilmesini içeriyor.
