{"id":3918,"date":"2026-08-13T08:52:01","date_gmt":"2026-08-13T08:52:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bimanset.com\/?p=3918"},"modified":"2026-08-13T08:52:03","modified_gmt":"2026-08-13T08:52:03","slug":"herkes-icin-ayni-degil-gunde-ne-kadar-gunese-ihtiyacimiz-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bimanset.com\/?p=3918","title":{"rendered":"Herkes i\u00e7in ayn\u0131 de\u011fil: G\u00fcnde ne kadar g\u00fcne\u015fe ihtiyac\u0131m\u0131z var?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1923\u2019te Akdeniz gezisinden bronzla\u015fm\u0131\u015f halde d\u00f6nen Coco Chanel\u2019in foto\u011fraflar\u0131, g\u00fcne\u015flenme ve bronzla\u015fma modas\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Chanel\u2019in bronz teni bir stat\u00fc sembol\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcne\u015fe bak\u0131\u015f\u0131 da de\u011fi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1900\u2019lerin ilk yar\u0131s\u0131nda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavi amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201chelioterapi\u201d, sanatoryumlarda ra\u015fitizm ve t\u00fcberk\u00fcloz gibi hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde uyguland\u0131. \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 bronzluk\u201d fikri de bu d\u00f6nemde te\u015fvik edildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BBC&#8217;de yer alan habere g\u00f6re, aradan ge\u00e7en bir y\u00fczy\u0131lda ise g\u00fcne\u015fle ili\u015fkimiz \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k hale geldi. Son 50 y\u0131lda cilt kanseri vakalar\u0131n\u0131n artmas\u0131 t\u0131p d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcne\u015fe yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 kampanyalar\u0131nda do\u011frudan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan korunma ve g\u00fcne\u015f kremi kullan\u0131m\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. A\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcne\u015fe maruz kalmayla cilt kanseri aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi g\u00f6steren bilimsel kan\u0131tlar da ge\u00e7erlili\u011fini koruyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak son y\u0131llarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, s\u0131n\u0131rl\u0131 ve kontroll\u00fc bi\u00e7imde g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kman\u0131n sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 yararlar sa\u011flayabilece\u011fine i\u015faret ediyor. \u00d6zellikle g\u00fcn ortas\u0131nda k\u0131sa s\u00fcrelerle g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalman\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, D vitamini d\u00fczeyi ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi \u00fczerinde olumlu etkileri olabilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmalar ayr\u0131ca \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n baz\u0131 kanser t\u00fcrlerinin riskinin azalmas\u0131yla ili\u015fkili olabilece\u011fini, kalp-damar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini ve bili\u015fsel i\u015flevlerle uyku d\u00fczeni \u00fczerinde olumlu etkiler yaratabilece\u011fini de g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bulgular g\u00fcne\u015ften tamamen ka\u00e7\u0131nmak yerine, yararlar\u0131 ile cilt kanseri ba\u015fta olmak \u00fczere olu\u015fturdu\u011fu riskler aras\u0131nda do\u011fru dengenin nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131 sorusunu g\u00fcndeme getiriyor. \u00dcstelik ihtiya\u00e7 duyulan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 miktar\u0131 herkes i\u00e7in ayn\u0131 de\u011fil: Yaz aylar\u0131nda baz\u0131 ki\u015filer i\u00e7in g\u00fcnde yaln\u0131zca birka\u00e7 dakika yeterli olabilirken, baz\u0131 ki\u015filerin \u00e7ok daha uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fte kalmas\u0131 gerekebiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 riske atmadan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n faydalar\u0131ndan nas\u0131l yararlanabiliriz ve ger\u00e7ekten g\u00fcnde ne kadar g\u00fcne\u015fe ihtiyac\u0131m\u0131z var?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a class=\"data-fancybox\" href=\"https:\/\/i.gazeteoksijen.com\/storage\/files\/images\/2026\/08\/10\/coco-chanel-bronceado-from-sun-with-love-1024x748-hkhb.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i.gazeteoksijen.com\/storage\/files\/images\/2026\/08\/10\/coco-chanel-bronceado-from-sun-with-love-1024x748-hkhb.jpg\" alt=\"\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na neden ihtiyac\u0131m\u0131z var?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc miktarda g\u00fcne\u015fe maruz kalmak, v\u00fccudun kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve kas fonksiyonlar\u0131 i\u00e7in hayati \u00f6neme sahip D vitamini \u00fcretmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar, y\u00fcksek D vitamini d\u00fczeylerinin daha d\u00fc\u015f\u00fck kanser g\u00f6r\u00fclme ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tip 2 diyabet riskinin azalmas\u0131yla da ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ba\u015fka etkisi ise tansiyon \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. UVA \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 cilde ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda nitrik oksit sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 tetikliyor. Nitrik oksit damarlar\u0131n geni\u015flemesini sa\u011flayarak kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor. Ara\u015ft\u0131rmalar bu mekanizman\u0131n kalp krizi ve fel\u00e7 riskinin azalt\u0131lmas\u0131nda rol oynayabilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130sve\u00e7\u2019te 29 bin 518 kad\u0131n\u0131n 20 y\u0131l boyunca takip edildi\u011fi kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada, g\u00fcne\u015ften ka\u00e7\u0131nan kad\u0131nlar\u0131n t\u00fcm nedenlere ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131n g\u00fcne\u015fe en fazla maruz kalan gruba k\u0131yasla iki kat y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ancak ara\u015ft\u0131rmalar do\u011fal g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile solaryum aras\u0131nda \u00f6nemli bir ayr\u0131m oldu\u011funu da ortaya koyuyor. Solaryum kullan\u0131m\u0131n\u0131n genel \u00f6l\u00fcm ve kanser kaynakl\u0131 \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011fu belirlendi. \u0130sve\u00e7\u2019te yap\u0131lan ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmada, en az 10 y\u0131l boyunca ayda bir veya daha fazla solaryuma giren kad\u0131nlarda t\u00fcm nedenlere ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm riskinin y\u00fczde 90 artt\u0131\u011f\u0131 tespit edildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BBC&#8217;ye konu\u015fan Sydney \u00dcniversitesi Fizyoloji Profes\u00f6r\u00fc Rebecca Mason\u2019a g\u00f6re yeterli D vitamini d\u00fczeyi, v\u00fccuttaki inflamasyonun kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131na, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin hastal\u0131k yap\u0131c\u0131 mikroorganizmalara yan\u0131t vermesine ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k h\u00fccrelerinin v\u00fccudun kendi h\u00fccrelerine sald\u0131rmas\u0131n\u0131n engellenmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Uykudan haf\u0131zaya etkileri var<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkileri D vitaminiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Ara\u015ft\u0131rmalar g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n uyku d\u00fczenini ve bili\u015fsel performans\u0131 da etkiledi\u011fini g\u00f6steriyor. Sabah g\u00fcne\u015findeki mavi \u0131\u015f\u0131k dalga boylar\u0131 beyne g\u00fcnd\u00fcz oldu\u011fu sinyalini g\u00f6nderiyor. Bunun sonucunda kortizol d\u00fczeyi y\u00fckselirken uyku hormonu melatoninin salg\u0131lanmas\u0131 bask\u0131lan\u0131yor ve ki\u015finin daha uyan\u0131k ve enerjik hissetmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcn i\u00e7inde daha fazla do\u011fal \u0131\u015f\u0131\u011fa maruz kalman\u0131n bili\u015fsel performans, tepki s\u00fcresi ve haf\u0131zada iyile\u015fmeyle ili\u015fkili oldu\u011fu da belirtiliyor. 360 binden fazla ki\u015finin dahil edildi\u011fi bir ara\u015ft\u0131rmada, g\u00fcnde yakla\u015f\u0131k 1,5 saat g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalman\u0131n demans geli\u015ftirme riskinin azalmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131ca beyindeki serotonin d\u00fczeyini art\u0131r\u0131yor. Ruh halinin d\u00fczenlenmesinde rol oynayan serotonin, ki\u015finin daha sakin ve odaklanm\u0131\u015f hissetmesine yard\u0131mc\u0131 oluyor. Ara\u015ft\u0131rmalarda a\u011f\u0131r depresyon nedeniyle tedavi g\u00f6ren hastalar\u0131n g\u00fcne\u015f alan odalarda daha h\u0131zl\u0131 iyile\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, yetersiz g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalman\u0131n depresif belirtiler, d\u00fc\u015f\u00fck ruh hali ve uykusuzluk riskinin artmas\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011fu tespit edildi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ne kadar g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130htiya\u00e7 duyulan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 miktar\u0131 ya\u015fa, ya\u015fan\u0131lan b\u00f6lgeye ve cilt tipine g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor. Ancak uzmanlar\u0131n genel \u00f6nerisi, uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fte kalmak yerine k\u0131sa s\u00fcreli ve s\u0131k aral\u0131klarla g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 almak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sydney \u00dcniversitesi Fizyoloji Profes\u00f6r\u00fc Rebecca Mason\u2019a g\u00f6re D vitamini \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yararlanman\u0131n en etkili yolu, UVB \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n daha yo\u011fun oldu\u011fu saatlerde \u201caz ama s\u0131k\u201d g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kmak. A\u00e7\u0131k tenli ki\u015filerin haftan\u0131n \u00e7o\u011fu g\u00fcn\u00fc elleri, kollar\u0131 veya bacaklar\u0131 a\u00e7\u0131k olacak \u015fekilde birka\u00e7 dakika g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 almas\u0131n\u0131n yeterli olabilece\u011fini belirten Mason, UV seviyesinin \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ise bunun sabah ortas\u0131nda veya \u00f6\u011fleden sonra yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koyu tenli ki\u015filerin ise daha uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fte kalmas\u0131 gerekebiliyor. Bunun nedeni, ciltte daha fazla bulunan melaninin zararl\u0131 UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 do\u011fal bir filtre g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcrken g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yoluyla D vitamini \u00fcretimini de yava\u015flatmas\u0131. \u0130ngiltere\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re koyu kahverengi tenli ki\u015filerin ilkbahar ve yaz aylar\u0131nda yeterli D vitamini \u00fcretebilmesi i\u00e7in \u00f6\u011fle saatlerinde yakla\u015f\u0131k 25 dakika g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 almas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">UV Endeksi ne anlama geliyor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">UV Endeksi, yery\u00fcz\u00fcne ula\u015fan UVA ve UVB dahil toplam ultraviyole radyasyon miktar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00d6l\u00e7ek 0\u2019dan ba\u015flayarak 11 ve \u00fczerine kadar \u00e7\u0131k\u0131yor. De\u011fer y\u00fckseldik\u00e7e g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n cilt ve g\u00f6zler a\u00e7\u0131s\u0131ndan olu\u015fturdu\u011fu risk de art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7ok a\u00e7\u0131k tenli ki\u015filer, kendisinde veya ailesinde melanom \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunanlar, \u00e7ok say\u0131da beni olanlar ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini bask\u0131layan ila\u00e7 kullananlar cilt kanseri a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131yor. Bu nedenle bu gruplar\u0131n g\u00fcne\u015fe kar\u015f\u0131 daha fazla \u00f6nlem almas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mason\u2019a g\u00f6re y\u00fcksek risk grubundaki ki\u015filer de birka\u00e7 dakika g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alabilir. Ancak daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir cilt b\u00f6lgesini uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fe maruz b\u0131rakmak yerine, daha geni\u015f bir b\u00f6lgeyi k\u0131sa s\u00fcrelerle ve daha s\u0131k g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131karmak tercih edilmeli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu k\u0131sa s\u00fcreli maruziyetin \u00f6\u011fle saatlerine yak\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi D vitamini \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha etkili. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu saatlerde UVA\u2019ya k\u0131yasla UVB \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n oran\u0131 daha y\u00fcksek. UVB, cilt kanserinin ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden biri olmas\u0131na kar\u015f\u0131n v\u00fccudun D vitamini \u00fcretebilmesi i\u00e7in de gerekli. Sabah\u0131n erken veya ak\u015fam\u0131n ge\u00e7 saatlerinde ise UVB miktar\u0131 azal\u0131rken cilt ya\u015flanmas\u0131 ve cilt kanseriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 UVA \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u00f6reli pay\u0131 art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mason, gerekli k\u0131sa s\u00fcreli g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 al\u0131nd\u0131ktan sonra cildin dikkatle korunmas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor. Albinizm gibi baz\u0131 durumlarda ise korunmas\u0131z bi\u00e7imde g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kmak hi\u00e7 uygun olmayabilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">K\u0131\u015f\u0131n ihtiya\u00e7 art\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u0131\u015f aylar\u0131nda yeterli D vitamini \u00fcretmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k havada daha uzun s\u00fcre ge\u00e7irmek gerekebiliyor. Bunun ne kadar olaca\u011f\u0131 ya\u015fan\u0131lan b\u00f6lgeye ve ne kadar cildin g\u00fcne\u015fe maruz kald\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131. Melbourne ve Hobart gibi baz\u0131 b\u00f6lgelerde k\u0131\u015f aylar\u0131nda anlaml\u0131 miktarda D vitamini \u00fcretmeye yetecek kadar UVB \u0131\u015f\u0131n\u0131 bulunmayabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Harvard T\u0131p Fak\u00fcltesi Profes\u00f6r\u00fc JoAnn Manson, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck ila orta miktarda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeterli oldu\u011funu belirtiyor. Ancak \u00f6zellikle 10.00 ile 16.00 aras\u0131nda uzun s\u00fcre korunmas\u0131z g\u00fcne\u015fte kal\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor. Manson\u2019a g\u00f6re a\u00e7\u0131k havada egzersiz yapmak veya g\u00fcnl\u00fck i\u015fleri y\u00fcr\u00fctmek s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 da yeterli katk\u0131y\u0131 sa\u011flayabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Manchester \u00dcniversitesi Dermatoloji ve Fotobiyoloji Profes\u00f6r\u00fc Lesley Rhodes da g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yarar-risk dengesinin ki\u015finin ten rengine ve cilt tipine g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Ara\u015ft\u0131rmalar koyu tenin UV kaynakl\u0131 DNA hasar\u0131na kar\u015f\u0131 daha fazla koruma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, a\u00e7\u0131k tenli ki\u015filerin ise \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck UV seviyelerinde bile daha hassas oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte uzmanlar, cilt tipi ne olursa olsun g\u00fcne\u015fli havalarda g\u00f6zlerin UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan korunmas\u0131 gerekti\u011fini ve g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin tavsiyelerin ki\u015fiye g\u00f6re de\u011fi\u015fmesi gerekti\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131na da yans\u0131maya ba\u015flad\u0131. Avustralya ve Yeni Zelanda, 2024\u2019te g\u00fcne\u015fe maruz kalma rehberlerini g\u00fcncelleyerek d\u00fcnyada ilk kez daha ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f bir sistem benimsedi. Yeni yakla\u015f\u0131mda toplum, cilt tipi ve cilt kanseri riskine g\u00f6re \u00fc\u00e7 farkl\u0131 gruba ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fazla g\u00fcne\u015fe maruz kalman\u0131n riskleri neler?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcne\u015fte uzun s\u00fcre kalmak v\u00fccudun daha fazla D vitamini \u00fcretmesini sa\u011flam\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcne\u015f yan\u0131\u011f\u0131, ciltte lekelenme ve erken ya\u015flanma riskini art\u0131r\u0131yor. A\u015f\u0131r\u0131 ultraviyole (UV) \u0131\u015f\u0131n\u0131na maruz kalmak ayn\u0131 zamanda cilt kanserinin en \u00f6nemli nedenleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ngiltere\u2019de cilt kanserinin en tehlikeli t\u00fcr\u00fc olan melanom vakalar\u0131 rekor seviyeye ula\u015ft\u0131. Bir y\u0131lda te\u015fhis edilen yeni melanom vakalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 ilk kez 20 bini a\u015farken Cancer Research UK, a\u015f\u0131r\u0131 UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na maruz kalman\u0131n ve solaryum kullan\u0131m\u0131n\u0131n bu art\u0131\u015fta rol oynad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyor. Kurulu\u015fa g\u00f6re her 10 melanom vakas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k dokuzu \u00f6nlenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cilt kanseri ABD\u2019de de en yayg\u0131n kanser t\u00fcr\u00fc. Amerikan Kanser Derne\u011fi, bu y\u0131l \u00fclkede yakla\u015f\u0131k 112 bin ki\u015fiye invaziv melanom te\u015fhisi konulaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi riski art\u0131r\u0131yor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi de g\u00fcne\u015fe maruz kalman\u0131n olu\u015fturdu\u011fu sa\u011fl\u0131k risklerini art\u0131r\u0131yor. Daha s\u0131cak atmosfer ko\u015fullar\u0131, daha fazla g\u00fcne\u015f radyasyonunun yery\u00fcz\u00fcne ula\u015fmas\u0131na yol a\u00e7abiliyor. \u0130skandinav \u00fclkelerinde son 20 y\u0131lda melanom vakalar\u0131nda y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 4\u2019e yakla\u015fan art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken ara\u015ft\u0131rmalar bu y\u00fckseli\u015fin b\u00f6lgede daha s\u0131k ya\u015fanan s\u0131cak hava dalgalar\u0131 ve uzayan yaz mevsimleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha \u00f6nce serin iklimleriyle bilinen b\u00f6lgelerde ya\u015fayanlar\u0131n g\u00fcne\u015ften korunma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n daha zay\u0131f olmas\u0131 da riski art\u0131rabiliyor. Uzmanlar \u015fapka takmak, g\u00fcne\u015ften koruyucu k\u0131yafetler giymek ve g\u00fcne\u015f kremi kullanmak gibi \u00f6nlemlerin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zellikle \u00e7ocukluk ve ergenlik d\u00f6neminde g\u00fcne\u015fe maruz kalma konusunda dikkatli olunmas\u0131 gerekiyor. Ara\u015ft\u0131rmalar, ya\u015fam\u0131n ilk 20 y\u0131l\u0131nda al\u0131nan toplam g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilerleyen y\u0131llarda cilt kanserine yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinde \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u00f6zler de zarar g\u00f6rebiliyor<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcne\u015f yaln\u0131zca cildi etkilemiyor. Uzun s\u00fcre UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na maruz kalmak, g\u00f6z merce\u011finde bulan\u0131kla\u015fmaya neden olan katarakt riskini de art\u0131rabiliyor. Katarakt \u00e7o\u011funlukla ameliyatla tedavi edilebilse de m\u00fcdahale edilmedi\u011finde g\u00f6rme kayb\u0131na kadar ilerleyebiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzmanlar bu nedenle g\u00fcne\u015fli havalarda g\u00f6zleri zararl\u0131 UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan korumak i\u00e7in UV400 korumal\u0131 g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Yeterince g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 almazsak ne olur?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Manchester \u00dcniversitesi Dermatoloji ve Fotobiyoloji Profes\u00f6r\u00fc Lesley Rhodes\u2019a g\u00f6re g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n az oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ya\u015fayanlarda, \u00f6zellikle k\u0131\u015f aylar\u0131nda D vitamini seviyelerinin d\u00fc\u015fmesi daha olas\u0131. Koyu tenli ki\u015filer, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kma imkan\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 olanlar, \u0131\u015f\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 hassasiyeti bulunanlar ve cildini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6rten ki\u015filer de D vitamini eksikli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha y\u00fcksek risk ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzun s\u00fcre devam eden D vitamini eksikli\u011fi, \u00e7ocuklarda ra\u015fitizm, yeti\u015fkinlerde ise kemiklerin yumu\u015famas\u0131na ve zay\u0131flamas\u0131na neden olan osteomalazi gibi rahats\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7abiliyor. Ra\u015fitizmin 17. y\u00fczy\u0131l Britanya\u2019s\u0131nda kentlerde bir salg\u0131n haline gelmesinde de g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 eksikli\u011finin rol oynad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Yo\u011fun k\u00f6m\u00fcr kullan\u0131m\u0131 nedeniyle Londra gibi \u015fehirleri kaplayan duman, UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n cilde ula\u015fmas\u0131n\u0131 engelliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D vitamini eksikli\u011fi takviyelerle giderilebiliyor. Ancak t\u00fcm yeti\u015fkinlerin d\u00fczenli olarak D vitamini takviyesi kullanmas\u0131 gerekip gerekmedi\u011fi konusunda tart\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcyor. \u00d6neriler ki\u015finin ya\u015f\u0131na ve \u00fclkelerin sa\u011fl\u0131k rehberlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD ve Kanada gibi k\u0131\u015f aylar\u0131nda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu baz\u0131 \u00fclkelerde ise D vitamini eksikli\u011finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek amac\u0131yla baz\u0131 g\u0131dalar zenginle\u015ftiriliyor. Mantar, kahvalt\u0131l\u0131k gevrekler ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri bunlar aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzmanlar D vitamini takviyelerinin gere\u011finden fazla kullan\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi konusunda uyar\u0131yor. G\u00fcnde 4 bin IU\u2019nun (100 mikrogram) \u00fczerinde D vitamini almak genel olarak zararl\u0131 kabul ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u015f\u0131r\u0131 D vitamini t\u00fcketimi, kandaki kalsiyum seviyesinin normalin \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan hiperkalsemiye yol a\u00e7abiliyor. Bu durum kemiklerin zay\u0131flamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra b\u00f6breklere ve kalbe zarar verebiliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1923\u2019te Akdeniz gezisinden bronzla\u015fm\u0131\u015f halde d\u00f6nen Coco Chanel\u2019in foto\u011fraflar\u0131, g\u00fcne\u015flenme ve bronzla\u015fma modas\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. Chanel\u2019in bronz teni bir stat\u00fc sembol\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcne\u015fe bak\u0131\u015f\u0131 da de\u011fi\u015fti. 1900\u2019lerin ilk yar\u0131s\u0131nda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavi amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u201chelioterapi\u201d, sanatoryumlarda ra\u015fitizm ve t\u00fcberk\u00fcloz gibi hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde uyguland\u0131. \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 bronzluk\u201d fikri de bu d\u00f6nemde<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3919,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[1572,1571,1570],"class_list":["post-3918","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktuel","tag-bronzlasmis-halde-donen-coco-chanelin-fotograflari","tag-dermatoloji-ve-fotobiyoloji","tag-gunde-ne-kadar-gunese-ihtiyacimiz-var"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3918"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3920,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3918\/revisions\/3920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}