{"id":2923,"date":"2026-07-23T09:47:10","date_gmt":"2026-07-23T09:47:10","guid":{"rendered":"https:\/\/bimanset.com\/?p=2923"},"modified":"2026-07-23T09:49:00","modified_gmt":"2026-07-23T09:49:00","slug":"orta-yasta-cok-televizyon-izlemek-beyni-kucultebilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bimanset.com\/?p=2923","title":{"rendered":"Orta ya\u015fta \u00e7ok televizyon izlemek beyni k\u00fc\u00e7\u00fcltebilir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alzheimer\u2019s and Dementia dergisinde yay\u0131mlanan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma, Ateroskleroz Risk \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 (ARIC) verilerine dayan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda, 1987 ile 1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edilen ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta ya\u015f ortalamas\u0131 53 olan yakla\u015f\u0131k 1.700 yeti\u015fkinin verileri incelendi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ilk a\u015famas\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bo\u015f zamanlar\u0131ndaki televizyon izleme s\u0131kl\u0131klar\u0131 ile i\u015f yerinde oturarak ge\u00e7irdikleri s\u00fcreler \u00f6z bildirim y\u00f6ntemiyle kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ll\u0131k bir takip s\u00fcresinin ard\u0131ndan kat\u0131l\u0131mc\u0131lara beyin MR (Manyetik Rezonans) taramalar\u0131 yap\u0131larak beyin yap\u0131lar\u0131ndaki uzun d\u00f6nemli de\u011fi\u015fimler analiz edildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>MR taramalar\u0131nda tespit edilen n\u00f6rolojik bulgular<br><\/strong>MR taramas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131, televizyonu &#8220;\u00e7ok s\u0131k&#8221; izledi\u011fini belirten kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n beyin yap\u0131lar\u0131nda, &#8220;hi\u00e7&#8221; izlemeyen veya &#8220;nadir&#8221; izleyenlere k\u0131yasla belirgin istatistiksel kay\u0131plar oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Bu ki\u015filerde, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n erken evreleriyle do\u011frudan ili\u015fkili olan haf\u0131za b\u00f6lgelerinde hacim kayb\u0131 saptand\u0131. Ayr\u0131ca planlama, karar alma ve y\u00f6netici i\u015flevleri kontrol eden frontal lob (\u00f6n beyin) ile g\u00f6rsel i\u015flemeden sorumlu oksipital lob hacimlerinin de daha k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu belirlendi. Bununla birlikte, yo\u011fun televizyon izleyenlerde bili\u015fsel gerileme, inme riski ve demansla ili\u015fkilendirilen beyaz madde hiperintensitelerinin (k\u00fc\u00e7\u00fck damar hastal\u0131\u011f\u0131 belirtileri) daha y\u00fcksek hacimde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, fiziksel aktivite d\u00fczeyi, diyabet, v\u00fccut kitle indeksi, sigara ve alkol kullan\u0131m\u0131 gibi klinik de\u011fi\u015fkenler kontrol edildi\u011finde dahi bu n\u00f6rolojik k\u00fc\u00e7\u00fclme oranlar\u0131n\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini korudu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pasif ve aktif oturma aras\u0131ndaki temel farklar<br><\/strong>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n en dikkat \u00e7ekici sonu\u00e7lar\u0131ndan biri, fiziksel olarak oturma eyleminin tek ba\u015f\u0131na beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesinde temel bir risk fakt\u00f6r\u00fc olmamas\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, i\u015f g\u00fcn\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc masa ba\u015f\u0131nda oturarak ge\u00e7iren kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n frontal ve oksipital loblar\u0131n\u0131n daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu, beyaz madde lezyonlar\u0131n\u0131n ise istatistiksel olarak daha az oldu\u011funu tespit etti. Bilim insanlar\u0131 bu durumu, masa ba\u015f\u0131 i\u015flerin genellikle problem \u00e7\u00f6zme, odaklanma ve bili\u015fsel uyar\u0131m gerektirmesiyle a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bu veriler, zihinsel olarak aktif oturma ile televizyon kar\u015f\u0131s\u0131ndaki pasif oturma eylemlerinin beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde birbirine z\u0131t n\u00f6rolojik etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cinsiyet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve klinik \u00e7\u0131kar\u0131mlar<br><\/strong>G\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme verileri cinsiyete g\u00f6re incelendi\u011finde, televizyon izleme ve pasif oturma ile ili\u015fkili yap\u0131sal beyin de\u011fi\u015fikliklerinin erkeklerde istatistiksel olarak daha belirgin oldu\u011fu saptand\u0131. Erkeklerin pasif ekran davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n n\u00f6rolojik etkilerine kar\u015f\u0131 neden daha savunmas\u0131z oldu\u011fu hen\u00fcz tam olarak bilinmiyor ve bu konuda ek ara\u015ft\u0131rmalara ihtiya\u00e7 duyuluyor. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten uzmanlar, gelecekteki halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 k\u0131lavuzlar\u0131n\u0131n sadece fiziksel oturma s\u00fcresini azaltmaya odaklanmaktan \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor. Yeni klinik \u00f6nerilerin, oturma s\u00fcresince yap\u0131lan eylemlerin zihinsel niteli\u011fine y\u00f6nelmesi; pasif ekran izlemenin k\u0131s\u0131tlan\u0131p masa ba\u015f\u0131nda veya dinlenirken bili\u015fsel aktivitelerin art\u0131r\u0131lmas\u0131 te\u015fvik ediliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alzheimer\u2019s and Dementia dergisinde yay\u0131mlanan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma, Ateroskleroz Risk \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 (ARIC) verilerine dayan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda, 1987 ile 1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil edilen ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta ya\u015f ortalamas\u0131 53 olan yakla\u015f\u0131k 1.700 yeti\u015fkinin verileri incelendi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ilk a\u015famas\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bo\u015f zamanlar\u0131ndaki televizyon izleme s\u0131kl\u0131klar\u0131 ile i\u015f yerinde oturarak ge\u00e7irdikleri s\u00fcreler \u00f6z bildirim y\u00f6ntemiyle kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2924,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[47],"tags":[1102,1103,1101],"class_list":["post-2923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-ateroskleroz-risk-calismasi-aric","tag-beyni-kucultebilir","tag-orta-yasta-cok-televizyon-izlemek"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2923"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2925,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2923\/revisions\/2925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}