{"id":2718,"date":"2026-07-17T10:47:24","date_gmt":"2026-07-17T10:47:24","guid":{"rendered":"https:\/\/bimanset.com\/?p=2718"},"modified":"2026-07-17T10:47:25","modified_gmt":"2026-07-17T10:47:25","slug":"evin-catisini-delmisti-goktasinda-dunya-disi-amino-asitler-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bimanset.com\/?p=2718","title":{"rendered":"Evin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 delmi\u015fti: G\u00f6kta\u015f\u0131nda, D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 amino asitler bulundu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD\u2019nin New Jersey eyaletinde bir evin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 delerek yatak odas\u0131na d\u00fc\u015fen g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n, G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019nin ilk d\u00f6nemlerine ve ya\u015fam i\u00e7in gerekli organik molek\u00fcllerin k\u00f6kenine ili\u015fkin \u00f6nemli bilgiler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CNN\u2019in haberine g\u00f6re Hillsborough ad\u0131 verilen g\u00f6kta\u015f\u0131nda, D\u00fcnya\u2019daki canl\u0131larda nadir g\u00f6r\u00fclen veya do\u011fal olarak hi\u00e7 bulunmayan y\u00fczlerce amino asit tespit edildi. \u0130ncelemelerde ayr\u0131ca eski tuzlu su \u00e7\u00f6zeltilerinden kald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen yo\u011fun miktarda sodyum ve tuz minerallerine rastland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bulgular\u0131n yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 Science Advances ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 4,6 milyar y\u0131l \u00f6nce olu\u015fan G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019nin erken d\u00f6nem kimyas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde korudu\u011fu belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Be\u015f eyaletten g\u00f6r\u00fclen ate\u015f topu<br><\/strong>G\u00f6kta\u015f\u0131, 16 Temmuz 2024\u2019te g\u00fcnd\u00fcz saatlerinde D\u00fcnya atmosferine girdi. New York, New Jersey, Connecticut, Rhode Island ve Pennsylvania\u2019daki g\u00f6zlemciler g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde ilerleyen parlak bir ate\u015f topu g\u00f6rd\u00fcklerini bildirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Heykeli\u2019nin g\u00fcneyinden ge\u00e7en ve b\u00fcy\u00fck bir seyahat \u00e7antas\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde oldu\u011fu tahmin edilen uzay kayas\u0131, atmosfere saniyede 14,4 kilometreyi bulan h\u0131zla girdi. Ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan ses patlamas\u0131 New York ve New Jersey\u2019de hissedildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Olduk\u00e7a k\u0131r\u0131lgan bir yap\u0131ya sahip olan g\u00f6kta\u015f\u0131, yerden yakla\u015f\u0131k 35 kilometre y\u00fcksekte par\u00e7aland\u0131. Newark Liberty Uluslararas\u0131 Havaliman\u0131\u2019n\u0131n Doppler hava radar\u0131, Staten Island\u2019dan New Jersey\u2019e do\u011fru d\u00fc\u015fen par\u00e7alar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bulutu kaydetti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Par\u00e7alardan yaln\u0131zca biri bulunabildi. Bunun nedeni, g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n Hillsborough\u2019daki bir evin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 ve tavan\u0131n\u0131 delerek yatak odas\u0131na d\u00fc\u015fmesiydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ev sahiplerinin h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahalesi g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131 korudu<br><\/strong>Olayda yaralanan olmad\u0131. Ev sahipleri, siyah renkli par\u00e7alar\u0131 ve g\u00f6kta\u015f\u0131 tozunu yatak ile hal\u0131dan toplarken tek kullan\u0131ml\u0131k eldiven kulland\u0131; \u00f6rnekleri al\u00fcminyum folyo ve cam kavanozlara yerle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 ak\u015fam ya\u011fmur ba\u015flamadan \u00f6nce \u00e7at\u0131daki deli\u011fin kapat\u0131lmas\u0131 da \u00f6rne\u011fin korunmas\u0131nda belirleyici oldu. G\u00f6zenekli ve kolay par\u00e7alanabilen g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n ya\u011fmurla temas etmesi h\u00e2linde hem da\u011f\u0131labilece\u011fi hem de D\u00fcnya kaynakl\u0131 maddelerle kirlenebilece\u011fi belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ev sahipleri ayr\u0131ca Amerikan Meteor Toplulu\u011fundan Mike Hankey ile ileti\u015fime ge\u00e7erek par\u00e7alar\u0131n nas\u0131l saklanmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda bilgi ald\u0131. Bu m\u00fcdahaleler sayesinde bilim insanlar\u0131 g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bozulmam\u0131\u015f h\u00e2lde inceleyebildi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/bimanset.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rlhj1ljx-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2720\" srcset=\"https:\/\/bimanset.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rlhj1ljx-1024x576.png 1024w, https:\/\/bimanset.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rlhj1ljx-300x169.png 300w, https:\/\/bimanset.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rlhj1ljx-768x432.png 768w, https:\/\/bimanset.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/rlhj1ljx.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Y\u00fczlerce farkl\u0131 amino asit tespit edildi<br><\/strong>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131, SETI Enstit\u00fcs\u00fc ve NASA Ames Ara\u015ft\u0131rma Merkezinden Peter Jenniskens oldu. NASA Goddard Uzay U\u00e7u\u015f Merkezinden ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Danny Glavin ise suyla yap\u0131lan incelemelerde proteinlerin temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131 olan \u00e7ok say\u0131da amino asit bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Glavin\u2019e g\u00f6re tespit edilen amino asitlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc D\u00fcnya\u2019daki canl\u0131larda do\u011fal olarak bulunmuyor. Hillsborough g\u00f6kta\u015f\u0131ndaki amino asit \u00e7e\u015fitlili\u011finin, Bennu ve Ryugu asteroidlerinden D\u00fcnya\u2019ya getirilen bozulmam\u0131\u015f \u00f6rneklerdekinden bile fazla oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, g\u00f6kta\u015f\u0131nda organik karbonun yan\u0131 s\u0131ra ya\u015fam \u00f6ncesi kimyasal s\u00fcre\u00e7lerde rol oynayabilecek karma\u015f\u0131k molek\u00fcller de belirledi. Bulgular\u0131n, bu molek\u00fcllerin g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n kaynakland\u0131\u011f\u0131 asteroidin i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen kimyasal tepkimeler sonucunda olu\u015ftu\u011funa i\u015faret etti\u011fi kaydedildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ke\u015fif g\u00f6kta\u015f\u0131nda ya\u015fam bulundu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor. Ancak ya\u015fam\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gerekli hammaddelerin uzaydaki cans\u0131z kimyasal s\u00fcre\u00e7lerle olu\u015fabildi\u011fine ili\u015fkin kan\u0131tlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Eski tuzlu suyun izlerini ta\u015f\u0131yor<br><\/strong>Hillsborough g\u00f6kta\u015f\u0131, karbon bak\u0131m\u0131ndan zengin \u201cCM tipi karbonlu kondrit\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131. Bu t\u00fcr g\u00f6kta\u015flar\u0131, G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019nin ilk d\u00f6nemlerinden kalan ve b\u00fcnyelerinde suyla de\u011fi\u015fime u\u011fram\u0131\u015f mineraller ile organik bile\u015fikler bar\u0131nd\u0131ran uzay kayalar\u0131 olarak biliniyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">CM s\u0131n\u0131f\u0131ndaki g\u00f6kta\u015flar\u0131, ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 asteroidin i\u00e7indeki sudan ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilendiklerine g\u00f6re CM1 ve CM2 olarak ayr\u0131l\u0131yor. Hillsborough \u00f6rne\u011fi ise iki s\u0131n\u0131f\u0131n aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cCM\u00bd\u201d olarak tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu s\u0131n\u0131ftaki bir g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n D\u00fcnya\u2019ya d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc daha \u00f6nce yaln\u0131zca bir kez g\u00f6zlemlenmi\u015fti. Ancak 2020\u2019de Endonezya\u2019ya d\u00fc\u015fen par\u00e7alar \u00e7amurla temas etti\u011fi i\u00e7in kirlenmi\u015fti. Hillsborough, bu s\u0131n\u0131fta bozulmadan incelenebilen ilk \u00f6rnek oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6kta\u015f\u0131nda y\u00fcksek miktarda sodyum bulunmas\u0131, kaynak asteroidin i\u00e7inde bir d\u00f6nem buzlu ve tuzlu su \u00e7\u00f6zeltilerinin bulundu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini destekliyor. Suyun buharla\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan geride kalan yo\u011fun tuz minerallerinin, amino asitler gibi karma\u015f\u0131k organik molek\u00fcllerin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olabilece\u011fi de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SETI Enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re, \u00f6rnekte asteroidin y\u00fczey alt\u0131ndaki yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyan par\u00e7alar da bulunuyor. Bu nedenle g\u00f6kta\u015f\u0131, kaynak asteroidin fiziksel ve kimyasal \u00f6zelliklerini incelemek i\u00e7in benzersiz bir \u00f6rnek olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Milyonlarca y\u0131ll\u0131k yolculu\u011fun ard\u0131ndan D\u00fcnya\u2019ya ula\u015ft\u0131<br><\/strong>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Hillsborough g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n bir zamanlar Mars ile J\u00fcpiter aras\u0131ndaki ana asteroid ku\u015fa\u011f\u0131nda bulunan daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6k cisminin par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fcy\u00fck bir \u00e7arp\u0131\u015fmayla olu\u015fan asteroid ailesinin \u00fcyelerinden birinin yakla\u015f\u0131k 6 milyon y\u0131l \u00f6nce ba\u015fka bir \u00e7arp\u0131\u015fmada par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Bu par\u00e7alar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 daha sonra D\u00fcnya\u2019ya yak\u0131n bir y\u00f6r\u00fcngeye girdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hillsborough g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturan par\u00e7an\u0131n, G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 \u0131s\u0131nma ve so\u011fuma d\u00f6ng\u00fclerinin etkisiyle yakla\u015f\u0131k 200 bin y\u0131l \u00f6nce yeniden k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve uzun yolculu\u011funun ard\u0131ndan D\u00fcnya\u2019ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ya\u015fam\u0131n hammaddeleri uzaydan gelmi\u015f olabilir<br><\/strong>Karbon bak\u0131m\u0131ndan zengin bu t\u00fcr g\u00f6kta\u015flar\u0131n\u0131n, D\u00fcnya\u2019n\u0131n olu\u015fumundan sonraki d\u00f6nemlerde gezegene \u00e7arparak organik madde ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olabilece\u011fi uzun s\u00fcredir de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re Hillsborough \u00f6rne\u011fi, ya\u015fam i\u00e7in gerekli organik molek\u00fcllerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gen\u00e7 D\u00fcnya\u2019ya g\u00f6kta\u015flar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc destekliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fmada yer almayan Western \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Peter Brown, eski tuzlu su izlerinin, asteroidlerdeki suyun mineraller ve organik maddelerle nas\u0131l etkile\u015fime girdi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hillsborough g\u00f6kta\u015f\u0131ndan al\u0131nan par\u00e7alar New York\u2019taki Amerikan Do\u011fa Tarihi M\u00fczesinde korunuyor. Bilim insanlar\u0131 g\u00f6kta\u015f\u0131ndaki tuz minerallerini, NASA\u2019n\u0131n OSIRIS-REx g\u00f6reviyle Bennu\u2019dan ve Japonya\u2019n\u0131n Hayabusa2 g\u00f6reviyle Ryugu\u2019dan getirilen \u00f6rneklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 planl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD\u2019nin New Jersey eyaletinde bir evin \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 delerek yatak odas\u0131na d\u00fc\u015fen g\u00f6kta\u015f\u0131n\u0131n, G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019nin ilk d\u00f6nemlerine ve ya\u015fam i\u00e7in gerekli organik molek\u00fcllerin k\u00f6kenine ili\u015fkin \u00f6nemli bilgiler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 belirlendi. CNN\u2019in haberine g\u00f6re Hillsborough ad\u0131 verilen g\u00f6kta\u015f\u0131nda, D\u00fcnya\u2019daki canl\u0131larda nadir g\u00f6r\u00fclen veya do\u011fal olarak hi\u00e7 bulunmayan y\u00fczlerce amino asit tespit edildi. \u0130ncelemelerde ayr\u0131ca eski tuzlu su \u00e7\u00f6zeltilerinden<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2719,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[1013,1012,1014],"class_list":["post-2718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim","tag-dunya-disi-amino-asitler","tag-goktasinda","tag-hillsborough"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2718"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2721,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2718\/revisions\/2721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}