Yaz aylar\u0131n\u0131n en can s\u0131k\u0131c\u0131 sorunlar\u0131ndan biri olan sivrisinekler, herkesi ayn\u0131 \u015fekilde hedef alm\u0131yor. Ayn\u0131 ortamda bulunan ki\u015filerden biri art arda \u0131s\u0131r\u0131l\u0131rken, di\u011feri neredeyse hi\u00e7 etkilenmeyebiliyor. Uzun y\u0131llard\u0131r “tatl\u0131 kana sahip olmak” gibi inan\u0131\u015flarla a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu durumun arkas\u0131nda ise \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k biyolojik mekanizmalar bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re sivrisinekler insanlar\u0131 rastgele se\u00e7miyor. Yakla\u015f\u0131k 10 metre uzakl\u0131ktan itibaren nefesimiz, v\u00fccudumuzun yayd\u0131\u011f\u0131 \u0131s\u0131 ve cildimizin salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 kimyasal bile\u015fenleri alg\u0131layarak avlar\u0131n\u0131 belirliyor. \u00d6zellikle yaln\u0131zca di\u015fi sivrisinekler insan kan\u0131yla besleniyor. Bunun nedeni, yumurtalar\u0131n\u0131n geli\u015fimi i\u00e7in gerekli proteini kandan sa\u011flamalar\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Sivrisineklerin en \u00f6nemli y\u00f6n bulma ara\u00e7lar\u0131ndan biri insanlar\u0131n nefes verirken ve ciltlerinden yayd\u0131\u011f\u0131 karbondioksit. Yeti\u015fkinler \u00e7ocuklara k\u0131yasla daha fazla karbondioksit \u00fcretti\u011fi i\u00e7in sivrisinekler taraf\u0131ndan daha kolay fark ediliyor. Ayn\u0131 nedenle kuru buz veya karbondioksit t\u00fcpleri de sivrisinek tuzaklar\u0131nda etkili \u015fekilde kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130sko\u00e7ya’daki Glasgow \u00dcniversitesi’nden t\u0131bbi entomoloji profes\u00f6r\u00fc Heather Ferguson, ayn\u0131 ortamda bulunan d\u00f6rt ki\u015fiden birinin sivrisineklerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 90’\u0131n\u0131 \u00fczerine \u00e7ekebildi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalar, sivrisineklerin s\u0131cakl\u0131k ve nem art\u0131\u015f\u0131na da duyarl\u0131 oldu\u011funu ortaya koyuyor. Bu nedenle hamile kad\u0131nlar, hamile olmayanlara g\u00f6re yakla\u015f\u0131k iki kat daha fazla sivrisinek \u00e7ekebiliyor. Hamilelik s\u0131ras\u0131nda artan metabolizma hem daha fazla karbondioksit \u00fcretimine hem de daha y\u00fcksek v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Egzersiz yapan ki\u015filer de benzer \u015fekilde ge\u00e7ici olarak daha cazip hale geliyor. Fiziksel aktivite s\u0131ras\u0131nda y\u00fckselen metabolizma, artan terleme ve v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131 sivrisineklerin dikkatini \u00e7ekiyor. Daha iri yap\u0131l\u0131 bireyler de daha fazla \u0131s\u0131 ve karbondioksit \u00fcrettikleri i\u00e7in daha s\u0131k hedef olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlara g\u00f6re sivrisineklerin son a\u015famadaki tercihinde en \u00f6nemli unsur ise cildimizin kokusu. Durham \u00dcniversitesi’nden halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 entomolo\u011fu Steve Lindsay, sivrisineklerin “tatl\u0131 kan” efsanesinden ziyade insanlar\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc cilt kokusuna tepki verdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan cildinde ya\u015fayan bakteriler, ya\u011f asitleri ve di\u011fer maddeleri par\u00e7alayarak u\u00e7ucu organik bile\u015fikler olu\u015fturuyor. Bu kimyasallar havaya kar\u0131\u015f\u0131yor ve sivrisinekler taraf\u0131ndan kolayl\u0131kla alg\u0131lanabiliyor. \u0130nsan cildinde 500’den fazla farkl\u0131 u\u00e7ucu organik bile\u015fik bulundu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n
ABD’deki Rockefeller \u00dcniversitesi’nin 64 ki\u015fi \u00fczerinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmada, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n alt\u0131 saat boyunca giydi\u011fi naylon kuma\u015flar kullan\u0131larak cilt kokular\u0131 analiz edildi. Sivrisinekler, karboksilik asit d\u00fczeyi daha y\u00fcksek olan ki\u015filerin kokusunu belirgin bi\u00e7imde daha fazla tercih etti. Ara\u015ft\u0131rmada en \u00e7ekici bulunan ki\u015finin, en az tercih edilen ki\u015fiye g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 100 kat daha fazla sivrisinek \u00e7ekti\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bilim insanlar\u0131 bu e\u011filimin y\u0131llar i\u00e7inde ve ya\u015fam tarz\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklere ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sabit kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalar yaln\u0131zca cilt kokusunun de\u011fil, genetik fakt\u00f6rlerin de etkili oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Tek yumurta ikizlerinin sivrisinekler taraf\u0131ndan benzer d\u00fczeyde tercih edilirken, \u00e7ift yumurta ikizlerinde bu durumun farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesi, baz\u0131 \u00e7ekicilik \u00f6zelliklerinin kal\u0131tsal olabilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca herkes sivrisinek \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131na ayn\u0131 tepkiyi vermiyor. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemiyle ili\u015fkili genlerin, \u0131s\u0131r\u0131k sonras\u0131 olu\u015fan \u015fi\u015flik ve ka\u015f\u0131nt\u0131n\u0131n \u015fiddetini etkileyebildi\u011fi belirtiliyor. Bu nedenle baz\u0131 ki\u015filer daha fazla \u0131s\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnse de asl\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc alerjik reaksiyon g\u00f6sterdikleri i\u00e7in bunu daha yo\u011fun hissedebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar, sar\u0131msak t\u00fcketmenin veya B vitamini takviyesi alman\u0131n sivrisinekleri uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki yayg\u0131n inan\u0131\u015f\u0131 destekleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bilimsel kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k DEET, pikaridin veya PMD i\u00e7eren sivrisinek kovucular\u0131n etkili oldu\u011fu belirtiliyor. Uzun kollu, m\u00fcmk\u00fcnse b\u00f6cek ilac\u0131yla i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f k\u0131yafetler giymek ve terleme ya da zamanla etkisi azalan kovucular\u0131 d\u00fczenli aral\u0131klarla yeniden uygulamak da \u00f6nerilen korunma y\u00f6ntemleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131, baz\u0131 ki\u015filerin biyolojik olarak sivrisinekler i\u00e7in daha cazip hedefler oldu\u011funu kabul etse de, hi\u00e7 kimsenin tamamen g\u00fcvende olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Bu nedenle, “Beni sivrisinek \u0131s\u0131rm\u0131yor” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle korunma \u00f6nlemlerini ihmal etmemek gerekti\u011finin alt\u0131 \u00e7iziliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yaz aylar\u0131n\u0131n en can s\u0131k\u0131c\u0131 sorunlar\u0131ndan biri olan sivrisinekler, herkesi ayn\u0131 \u015fekilde hedef alm\u0131yor. Ayn\u0131 ortamda bulunan ki\u015filerden biri art arda \u0131s\u0131r\u0131l\u0131rken, di\u011feri neredeyse hi\u00e7 etkilenmeyebiliyor. Uzun y\u0131llard\u0131r “tatl\u0131 kana sahip olmak” gibi inan\u0131\u015flarla a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu durumun arkas\u0131nda ise \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k biyolojik mekanizmalar bulunuyor. Bilim insanlar\u0131na g\u00f6re sivrisinekler insanlar\u0131 rastgele se\u00e7miyor. Yakla\u015f\u0131k 10<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2536,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[919],"class_list":["post-2535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktuel","tag-sivrisinekler-neden-bazi-insanlari-daha-cok-isiriyor"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2537,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2535\/revisions\/2537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bimanset.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}