WSJ: ABD, Küba’da yıl sonuna kadar rejim değişikliği yapacak

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun devrilmesi sonrasında cesaretlenen ABD yönetimi, Küba’da Komünist rejimin yıl sonuna kadar tasfiye edilmesi için hükümet içinden anlaşmaya hazır isimleri bulmaya çalışıyor. Konuya ilişkin bilgi sahibi kaynaklar, sürecin Miami ve Washington’daki temaslar üzerinden yürütüldüğünü belirtiyor.

ABD, Küba ekonomisinin son yıllarda hiç olmadığı kadar kırılgan olduğu ve ülkenin Maduro sonrasında kritik bir müttefikini kaybettiği değerlendirmesinde bulunuyor. Yetkililere göre henüz net bir plan bulunmasa da Venezuela örneği Havana için hem “model” hem de “uyarı” niteliği taşıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 11 Ocak’taki sosyal medya paylaşımında “Küba’ya artık petrol veya para gitmeyecek” ifadelerini kullanarak yönetimi anlaşmaya zorladı. Miami ve Washington’da Kübalı sürgün gruplarıyla yapılan görüşmelerde, rejim içinden “fırsatı gören” bir aktörün bulunması hedefleniyor.

3 Ocak’ta Maduro’nun yakalanmasıyla sonuçlanan operasyonun, Venezuela liderinin yakın çevresindeki bir isim tarafından desteklendiği ABD’li yetkililerce açıklanmıştı. Operasyon sırasında Maduro’nun güvenliğini sağlayan Kübalı asker ve istihbarat mensuplarından 32’si hayatını kaybetti.

Küba ekonomik çöküşün eşiğinde
ABD istihbarat raporları, ada ekonomisinin ağır kriz içinde olduğunu, temel gıda ve ilaç sıkıntısının derinleştiğini ve uzun süreli elektrik kesintilerinin günlük hayatı etkilediğini belirtiyor.

Küba’nın kaderi yıllardır Venezuela ile iç içe ilerliyor. 1999’da Hugo Chavez’in iş başına gelmesinden kısa süre sonra başlayan sübvansiyonlu petrol sevkiyatı, Havana ekonomisinin ana dayanaklarından biri olmuştu. Washington, bu akışı keserek rejimi zayıflatmayı hedefliyor.

Ekonomistlere göre Küba’nın petrol stokları haftalar içinde tükenebilir; bu durum ülke ekonomisinin tamamen durma noktasına gelmesine yol açabilir.

ABD ayrıca Havana’nın en önemli döviz kaynaklarından biri olan doktor gönderme programını da hedef alıyor. Washington, programı yürüten Kübalı ve yabancı yetkililere vize kısıtlamaları uyguluyor.

Florida bağlantıları güçlü Trump ekibi için Komünist Küba’nın devrilmesi, ulusal güvenlik stratejisinin bölgesel ölçekte sınanması anlamına geliyor. Trump, Venezuelalı geçici yönetici Delcy Rodríguez ile yürütülen süreci başarı olarak görüyor.

Beyaz Saray’dan bir yetkili, “Küba’nın yöneticileri ülkeyi yıkıma sürükleyen beceriksiz Marksistler. Maduro’yu ayakta tutan da onlar” ifadelerini kullanarak rejime anlaşma çağrısını yineledi.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise Küba’nın ABD’nin düşman saydığı ülkelerin askeri ve istihbarat unsurlarını barındırmaması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanlar: Küba, Venezuela’dan daha zor
Uzmanlara göre Venezuela modeli Havana’da bire bir işlemez. Çünkü Küba tek partili, Stalinist yapıda, siyasi muhalefete izin verilmeyen ve örgütlü sivil toplumun neredeyse bulunmadığı bir ülke. Venezuela’da ise seçimler, protestolar ve organize bir muhalefet mevcuttu.

Eski ABD’li diplomat Ricardo Zuniga, “Küba çok daha zor bir hedef. ABD tarafında çalışmaya ikna olacak kimse yok” değerlendirmesinde bulundu.

Yaklaşık 70 yıllık süreçte Havana yönetimi siyasi sistemi konusunda hiçbir müzakere yürütmedi ve yalnızca sınırlı ekonomik adımlar attı.