Moldova’da sandıktan AB çıktı

Moldova’da yapılan parlamento seçimlerini Cumhurbaşkanı Maia Sandu’nun lideri olduğu Avrupa yanlısı PAS yüzde 50 oyla kazandı. Moskova ise seçimlere müdahale iddialarını reddederken, muhalefet sonuçlara itiraz edip protesto çağrısı yaptı.

Moldova’da pazar günü yapılan parlamento seçimlerinde Avrupa Birliği yanlısı iktidar partisi zafer kazandı. Seçim Komisyonu’nun açıkladığı resmi sonuçlara göre, sandıkların yüzde 99,5’inden fazlası açıldığında Cumhurbaşkanı Maia Sandu’nun lideri olduğu Eylem ve Dayanışma Partisi (PAS) oyların yüzde 50,03’ünü aldı. Rusya yanlısı Vatanseverler Bloku ise yüzde 24,26’da kaldı.

Seçimler, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından hız kazanan Moldova’nın Avrupa yolculuğu için kritik bir dönemeç olarak görülüyordu. Chişinau merkezli düşünce kuruluşu WatchDog.md’den analist Andrei Curararu, “Kremlin çok büyük bir operasyon için para harcadı ve geri adım atması zor. PAS milletvekillerini satın alma, protestoları kışkırtma gibi yöntemlerle istikrarlı bir Avrupa yanlısı hükümetin kurulmasını engellemeye çalışabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Başkent Kişinev’de oyunu kullanan Cumhurbaşkanı Maia Sandu, seçmenlere seslenerek, “Moldova, sevgili yurdumuz, tehlike altında ve hepinizin yardımına ihtiyacı var. Onu bugün oyunuzla kurtarabilirsiniz. Yarın çok geç olabilir. Ülkemizin kaderi, satın alınmış oylarla değil, sizin oyunuzla belirlenmeli” dedi.

Sandu, 2020’de yolsuzluk karşıtı söylemlerle iktidara gelmiş, geçen yıl yapılan referandumda AB üyeliğinin anayasal hedef olarak yazılması sağlanmıştı. Aynı gün yeniden dört yıllığına cumhurbaşkanı seçilmişti.

Moldova’da yönetim sistemi hem doğrudan seçilen cumhurbaşkanına hem de parlamentonun atadığı başbakana yetki veriyor.

Seçimler Rusya’nın gölgesi altında gerçekleşti

Oylama süreci, Rusya’dan yayıldığı iddia edilen “emsalsiz bir dezenformasyon kampanyası”, oy satın alma girişimleri ve olası sokak olaylarıyla gölgelendi. Moskova suçlamaları reddetti. Vatanseverler Bloku liderlerinden, eski Cumhurbaşkanı Igor Dodon, seçim sonuçlarını tanımayabileceklerini söyleyerek destekçilerini “barışçıl protestolara” çağırdı.

Bir yandan da Batılı diplomatlar ve istihbarat yetkilileri, Rusya’nın Moldova’yı “Ukrayna’dan sonra en önemli dış politika önceliği” hâline getirdiğini belirtti. Guardian’a konuşan bir Batılı istihbarat yetkilisi, Kremlin’in bu yıl Moldova dosyasını yürüten ekibi yeniden düzenlediğini ve daha agresif bir strateji izlediğini söyledi.

Reuters’ın aktardığına göre, Moskova’nın ülkedeki bazı Ortodoks din adamlarını PAS’a karşı propaganda yapmaları için finanse ettiği iddia edildi. Ayrıca iki Rusya yanlısı parti, yasa dışı finansman gerekçesiyle seçimlerden men edildi. Bu karar muhalefetin tepkisini çekerken, Kremlin de sert açıklamalarda bulundu.